TR  |  EN  |  RU
turkey turkey   azerbaijan kazakhstan kyrgyzstan turkmenistan uzbekistan kktc qha TAT BAŞQ
Ana Sayfa
Birlik Hakkında
Üye Haber Ajansları
Bildiri
Başkanın Mesajı
Tüzük
Haberler



Kazakistan
Qazaq encïklopedïyası Ğılım akademïyasınan key³ng³ qazaq b³l³m³ men ğılımınıñ qaraşañırağı

ALMATI. Qañtardıñ 26-sı. QazAqparat - Qazaq encïklopedïyası ulttıq ğılım-b³l³mn³ñ jïıntıq kör³n³s³. Onı Mädenïet jäne aqparat mïnïstr³ Muxtar Qul-Muxammed büg³n Almatıda «Qazaq encïklopedïyası» JŞS-n³ñ ujımına jaña bas redaktordı tanıstırğan kezde atap ött³, dep xabarlaydı QazAqparat.
«Kez-kelgen ult üş³n b³rneşe qasïett³ uğımdar boladı. Onıñ b³r³nş³s³ ulttıq ğılım akademïyası, ek³nş³s³ ulttıq wnïversïtet³, üş³nş³s³ ulttıq ğılım-b³l³mn³ñ jïıntıq kör³n³s³ sïyaqtı encïklopedïyası. Qazaq b³l³m³ men ğılımınıñ Akademïyadan key³ng³ qara şañırağı sanalatın Qazaq encïklopedïyasınıñ neg³z³n qazaqtıñ ulı ğalımdarı Muxamedjan Qarataev, Manaş Qozıbaev qalağan. Olardıñ jumısın key³n öz därejes³nde akademïkter Rımğalï Nurğalïev, Äbd³mäl³k Nısanbaev sïyaqtı azamattar jalğastırdı. Sonday-aq soñğı 5-6 jıldıñ ³ş³nde onı tarïx ğılımınıñ doktorı Bürk³t Ayağan sapalı jaña deñgeyge köter³p, 10 tomdıq ulttıq encïklopedïyanı şığarwdı ayaqtadı. Sonday-aq öz³m de eñbek jolımdı osı jerden bastağanmın», deyd³ Muxtar Abrarulı.
Keñes odağı soğıstan key³n ekonomïkanı köter³p, damwdıñ belg³l³ b³r därejes³ne jetkennen key³n 1967 jılı SOKP Ortalıq Komïtet³ arnayı qawlı qabıldap, barlıq respwblïkalarda ulttıq encïklopedïyalar qurıldı. B³raq b³r mezg³lde qurılğanmen olardıñ damw deñgey³, şığarmaşılıq jağdayı ärtürl³ boldı. Qazaq encïklopedïyasınıñ baqıtına qaray, sol kezde b³r jağınan alımdı, bedeld³, ek³nş³ jağınan öz³ de ünem³ şığarmaşılıq ³zden³ste jüret³n Muxamedjan Qarataev keld³. Sonıñ nätïjes³nde Ortalıq Azïya jäne Kavkaz respwblïkalarınıñ ³ş³nde b³r³nş³ bolıp 12 tomdıq ulttıq encïklopedïya şığarıldı. Qazaq Sovet encïklopedïyası dep atalatın bul eñbek äl³ künge dey³n öz³n³ñ qundılığın joyğan joq. Mädenïet jäne aqparat mïnïstr³n³ñ aytwınşa, Ülken Sovet encïklopedïyasınıñ neg³z³nde qurılğan Ülken Resey encïklopedïyası öz³n³ñ 30 tomdığın qolğa alğanına 17 jıl bolsa da äl³ 17 tomın da şığarıp ülgergen joq. Qolda bar dünïeden qurastırıp k³tap şığarw oñay bolar, b³raq encïklopedïyalıq basılım şığarw oñay emes. Keyb³r k³taptarda b³r tomında 1-2 mıñğa dey³n maqalalar bolatın encïklopedïyalıq arnayı basılımdar boladı. Şın män³ne kelgende bul kez-kelgen ulttıñ bas k³tabı.
«Ämbebap encïklopedïyalar 20-25 jılda b³r şığadı. B³z end³ taqırıptıq encïklopedïyalarğa qaray jıljwımız kerek. Är salanıñ jeke encïklopedïyasın jäne oğan janr jağınan jaqın özge basılımdardı şığarw qajet. Qazaqstandağı eñ alğaşqı t³laşar men ämbebap sözd³k Qazaq encïklopedïyasında şıqqan bolatın. Mäselen, t³laşardı 1987 jılı 4-5 j³g³t 3-4 ayda jazıp şıqqan bolatınbız. Ol key³n 250 mıñ taralımmen şıqtı. Jalpı qaz³r AQŞ-ta Amerïkana, Anglïyada Brïtanïka, Ïspanïyada Espasa, Francïyada Laryus, Germanïyada Brokgawz sïyaqtı encïklopedïyalar bar. Olar är 3-4 jılda qayta basılıp otıradı. End³ olardıñ qurılımın, encïklopedïyağa qoyılatın talaptarı men onda nen³ qamtw kerekt³n kör³p qaytqan jön. Buğan b³zde qaz³r mümk³nd³k bar», deyd³ Muxtar Qul-Muxammed.

 
Qazaqstandağı t³l sayasatın jet³ld³rw mäseleler³ne arnalğan uzaqmerz³md³ jaña bağdarlama äz³rlened³-M. Qul-Muxammed

ASTANA. Qañtardıñ 23-³. QazAqparat  - Mädenïet jäne aqparat mïnïstrl³g³ bïıl Qazaqstandağı t³l sayasatın jet³ld³rw mäseleler³ne arnalğan uzaqmerz³md³ jaña bağdarlama äz³rlewd³ josparlap otır. Bul twralı osı mïnïstrl³kt³ñ basşısı Muxtar Qul-Muxammed 2008 jıldıñ qorıtındısına arnalğan büg³ng³ alqa mäj³l³s³nde mäl³m ett³, dep xabarlaydı QazAqparat.
«2010 jılı t³lderd³ qoldanw men damıtwdıñ memlekett³k bağdarlamasınıñ merz³m³ ayaqtaladı. Osığan säykes, 2010-2020 jıldarğa arnalğan memlekett³k t³ld³ñ damwı jäne Qazaqstandağı t³l sayasatın jet³ld³rw mäseleler³ne arnalğan jaña bağdarlama jasawğa k³r³sw³m³z kerek», ded³ alqada M. Qul-Muxammed.
M. Qul-Muxammed mïnïstrl³k bul ³st³ es³kt³ jawıp alıp emes, Qazaqstandağı t³l tağdırı tolğandıratın barlıq qoğamdıq-sayasï uyımdar jäne qayratkerlermen b³rles³p jasaytının atap körsett³.
Öz bayandamasında M. Qul-Muxammed 2008 jılı mïnïstrl³k memlekett³k t³l sayasatın ³ske asırwğa ayrıqşa köñ³l bölgen³n qadap ayttı. Onıñ aytwınşa, bıltır jalpı tïrajı 500 mıñ danadan astam 6 ärtürl³ sözd³kter, 22 kompyuterl³k bağdarlamalar, 2 türl³ balama oqw bağdarlamaları äz³rlen³p, basılıp şığarılğan. Sonımen qatar, memlekett³k t³lde oqıtatın ïnfraqurılımdardıñ sanı köbeygen. Mäselen, 2007 jılı el³m³zde munday oqw ortalıqtarınıñ sanı 44 bolsa, bıltır 62-ge jetken. Olarğa 18 mıñnan astam tıñdarman qatısqan.

 
Däl qaz³rg³ tañda qazaq t³l³n³ñ basına tön³p turğan qaw³p joq - M. Qul-Muxammed

ASTANA. Qañtardıñ 23-³. QazAqparat - Mädenïet jäne aqparat mïnïstr³ Muxtar Qul-Muxammed däl qaz³rg³ tañda qazaq t³l³n³ñ basına tön³p turğan qaw³p joq dep sanaydı. Ol bul p³k³r³n büg³n özder³n³ñ keñeyt³lgen alqa mäj³l³s³nde b³ld³rd³, dep xabarlaydı QazAqparat.
Onıñ aytwınşa, qaz³rg³ kezde Qazaqstannıñ jalpı b³l³m beret³n mektepter³nde 2,5 mïllïonnan astam oqwşı b³l³m alwda. Solardıñ 1,5 mïllïonı qazaq t³l³nde oqïdı.
«Eger keşeg³ toqıraw dep aytılğan jıldarda Almatıda qazaq t³l³nde b³l³m beret³n 2 mektept³ñ bolğanın, al soltüst³kt³kteg³ keyb³r oblıstardıñ ortalıqtarında b³rde-b³r qazaq mekteb³n³ñ qalmağanın eskersek, büg³nde 1,5 mln. qazaq t³l³nde b³l³m alıp jatqan balalardı qazaq t³l³n³ñ erteñg³ bolaşağı dep aytwımızğa boladı. Sondıqtan bul salada atqarğan jumıstarımızdıñ bär³ b³rdey kökey³m³zden şığa bermese de, däl qaz³rg³ kezeñde qazaq t³l³n³ñ basına tön³p turğan qaw³p joq dep esepteym³n», ded³ M. Qul-Muxammed. «Däl osınday qarqınmen alğa jıljïtın bolsaq, bul saladağı qordalanğan problemalardıñ ret-ret³men şeş³let³n³ne sen³m³m mol», dep tujırdı söz³n mïnïstr.
M. Qul-Muxammed «ötken ğasırdıñ 80-ş³ jıldarınıñ basında qazaq t³l³ damwınıñ perspektïvasına töngen qaw³p büg³nde joq dep aytwğa tolıq neg³z bar», degen oyın b³ld³rd³.

 
Nawrız meyramında Qazaqstannıñ 7 keremet³ anıqtaladı

ALMATI. Qañtardıñ 22-³. QazAqparat - Bïılğı nawrızdıñ 22-s³nde Qazaqstannıñ 7 keremet³ anıqtaladı. Bul twralı büg³n Almatıda ötken baspasöz mäslïxatında «Älem Art» qoğamdıq qorınıñ prezïdent³ Danïyar Şäbd³kär³mov ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat.
«Qazaqstannıñ 7 keremet³» jobası ötken jılğı qırküyekt³ñ 23-³nde «Älem Art» qoğamdıq qorınıñ bastamasımen bastalğan bolatın. 7 keremett³ anıqtaw üş³n arnayı sayt aşılıp, onda ïnternet paydalanwşılar Qazaqstannıñ tabïğatı men tarïxï keremetter³ne dawıs bere alw mümk³nd³g³ twğan ed³.
Sayt ³ske qosılğan 4 aydan ber³ 40 mıñnan astam dawıs ber³lgen. Büg³ng³ baspasöz mäslïxatında xabarlanğanday, joba memlekett³k organdar tarapınan qoldawğa ïe bolğan. Atap aytqanda QR Twrïzm jäne sport mïnïstrl³g³n³ñ janındağı twrïzm ïndwstrïyası komïtet³ jobanı damıtw nïet³n b³ld³rgen. Sonday-aq Astanada «Qazaqstannıñ 7 keremet³» bayqawın ötk³zw twralı» buyrıq ratïfïkacïyalanıp, oğan QR Twrïzm jäne sport, QR Mädenïet jäne aqparat, QR B³l³m jäne ğılımı, QR awılşarwaşılığı mïnïstrler³ qol qoyğan.
Memleket³k organdardıñ qoldawına säykes joba end³g³ waqıtta «Tabïğat keremet³», «Xalıq ïg³l³g³», «Osı zaman qazınası» atalımdarı boyınşa jeñ³mpazdardı anıqtamaq. Qazaqstannıñ 7 keremet³ne qatıswşı nısandar t³z³m³n www.7keremet.kz caytınan körwge boladı. Aqpannıñ 27-s³ne dey³n onda är atalım boyınşa 15, barlığı 45 nısannıñ t³z³m³ jarïyalanıp, 1-ş³ kezeñ jüzege asadı. Odan key³n tañdalıp alğan nısandar ³ş³nen neg³zg³ 7 keremet Nawrız meyramına dey³n ïnternet pen SMS dawıs berw arqılı anıqtalmaq.

 
Respwblïkada elektrondıq tölqujattardı jappay berw bastaldı - Äd³let mïnïstrl³g³

ASTANA. Qañtardıñ 15-³. QazAqparat - Üst³m³zdeg³ qañtardıñ 5-³nen bastap Äd³let mïnïstrl³g³ elektrondıq tölqujattardı jappay şığarwğa k³r³st³. Bul twralı büg³n ötken baspasöz mäslïxatında vedomstvonıñ T³rkew qızmet³ jäne quqıqtıq kömek körsetw komïtet³ törağasınıñ m³ndet³n atqarwşı Baqıt Äb³şev mäl³m ett³, dep xabarlaydı QazAqparat.
B.Äb³şevt³ñ atap körsetken³ndey, Qazaqstan Respwblïkası elektrondıq tölqujattardıñ standarttarın bek³tet³n Xalıqaralıq avïacïya uyımınıñ (ÏKAO) müşes³ atanw üş³n ötken jıldıñ soñına dey³n 2700 jaña ülg³deg³ tölqujattı şığarıp, xalıqqa berd³. 2008 jılğı jeltoqsannıñ 30-ında ÏKAO-nıñ tolıq müşes³ atanğannan key³n elektrondıq tölqujattardı jappay şığarwğa k³r³st³. Qazaqstan TMD elder³ ³ş³nde munday tölqujattı eng³zgen alğaşqı memleket.
Qujattıñ alğaşqı bet³ne eng³z³lgen – azamattıñ atı-jön³, jınısı, twılğan kün³, twğan jer³, azamattığı, tölqujattıñ nöm³r³, ber³lgen kün³ men jaramdıq merz³m³, jeke ïndïfïkacïyalıq nöm³r³, sandıq fotoswret³ men qolı, tolıqtay tölqujattıñ soñğı bet³ne közge kör³nbeyt³ndey et³p t³g³lgen çïpke köş³r³led³. Bul qujattıñ tüpnusqalılığın tanw men şet elderd³ñ şekaralıq ötk³zw beketter³nen ötw räs³m³n jeñ³ldetet³n boladı.
Elektrondı qujattar 2 aydıñ kölem³nde dayındaladı. Jedel dayındalw merz³m³ – 5-15 kün aralığında. Qunı burınğı tölqujatpen salıstırğanda 420 teñgege qımbat, yağnï 5092 teñgen³ quraydı.
Jaña bïometrïyalıq tölqujattardı eng³zw, burınğı tölqujattardıñ zañdılığın joymaydı jäne merz³m³ b³tkenge dey³n jaramdı boladı. Olar qujattı alğaş alatındarğa, esk³ qujattarınıñ merz³m³ ötkenderge, sonday-aq esk³ qujattarın jaña nusqağa awıstırwğa nïet b³ld³rgen azamattarğa ber³let³n boladı.
«Elektrondı tölqujatta azamattıñ ultın jazatın bağannıñ joq bolwına baylanıstı, Qazaqstan onı eng³zwd³ qarastırw jön³nde ÏKAO-ğa onıñ tolıq müşes³ ret³nde resmï xat joldadı. Xalıqaralıq uyım 10 künn³ñ ³ş³nde jawap bered³ dep küt³lwde», - ded³ B.Äb³şev.

 
<< Başlat < Önceki 11 12 13 14 15 16 Sonraki > Son >>

Sayfa 12 > 16
  TKA 2008